Ervaringen

Sterren kijken op lokatie

Op 11 mei ging ik bij JaapJan, Ink Berber, Aram, Nina Sophie en Maarten langs in Zwolle. Aan de rand van een park, vlakbij de IJssel, stelde ik twee telescopen op en gingen we aan de slag. Het was aan het begin nog wat bewolkt, maar gelukkig was er aardig wat uitleg en oefning nodig om de telescopen te begrijpen, te balanceren en de zoeker af te stellen. Maar toen dat eenmaal was gelukt, was de maan een mooi onderwerp om eens uitvoerig met verschillende vergrotingen naar te kijken.

Na een goed uur trokken de wolken weg en werd het mooi helder. Ondanks dat we aan de zuidrand van Zwolle waren, was het toch een flink stuk donkerder dan in mijn tuintje in Leidsche Rijn. Na de maan hebben we de dubbelster Cor Caroli bekeken, de bolhop M3 (deze is een uitdagend object om te vinden) en uiteindelijk hebben we M81 en M82 bekeken, waarbij we M82 van veel dichterbij zijn gaan bekijken. Bij hoge vergroting zagen we zelfs net de stofband in dit sterrenstelsel. Een erg leuke avond!

Hiermee ben ik de 40 deelnemers van Sterren kijken in de stad gepasseerd!

Op 20 april wilden Henk, Elske, Brian en Sander graag sterren kijken in Harderwijk. Het waren warme en heldere dagen geweest en de avond bleef nog lang comfortabel. De 102mm refractor en de Maksutov opgesteld (de laatste met de hoop om de maan nog even te zien tegen het einde van de sessie). Een uitgebreide introductie binnen met veel vragen en daarna buiten aan de slag. Twee teams (jong vs. oud) probeerden het balanceren van de kijker en het uitlijnen van de zoeker onder de knie te krijgen.

Toen dat allemaal was gelukt, zijn we meteen aan de slag gegaan met Castor splitsen (dat lukte met de 102mm bij 100X) en daarna hebben we Praesepe (M44) bekeken, zowel in de refractor als de Maksutov. Dat is een mooi gezicht en interessant is dat ook in de zoeker deze sterrenhoop opvalt. Bij hoge vergrotingen in de Maksutov blijker er nog veel meer zwakke sterretjes zich in het zwart achter de heldere sterretjes te verstoppen. Toen de maan rond kwart over 11 boven de schutting uitpiepte, heb ik de Maksutov iets dichter naar het huis gezet en hebben we de maan in meer detail bekeken. Erg indrukwekkend was het allemaal.

Met vier blije mensen nog even naspreken bij een kop thee en daarna tevreden naar huis. Laat, maar voldaan!

In April 2019 kwam ik langs bij de familie Aelbers in Beusichem. Daar werd ik getrakteerd op heerlijke koeken, mmm! Na een korte introductie gingen we snel met de kijkers aan de slag. Leuk was dat ook met het technische deel, om met de kijkers om te gaan, heel enthousiast werd aangevangen. Nadat alles was afgesteld, hebben we de dubbelster Mizar, met Alcor, in Grote Beer bekeken, hebben we M66 gezien (een sterrenstelsel in Leeuw, 30 miljoen lichtjaar hier vandaan!) en eindigden we met de dubbele cluster, tussen Perseus en Cassiopeia. We hebben ook nog even de kijker van de familie getest, een 60mm/800mm refractor. Die werkte gelukkig, maar het 4mm oculairtje kon meteen de vuilnisbak in.

Na afloop kreeg ik zelfs een bloemetje. Nou ja, eigenlijk voor mijn vrouw, omdat ze mij een avond mochten lenen. Heel lief!

 

 

 

 

Op 22 maart 2019 ging ik sterren kijken op locatie in Lunteren bij Erna, Rob, Niek en Jesper. Het werd een intensieve avond, na een introductie met warme koffie en een stuk appeltaart. Erna en Jesper vormden team a en Rob en Niek team b. Ze gingen voortvarend aan de slag met het balanceren van de kijker en het uitlijnen van de zoeker. Daarna werd de Orionnevel aangedaan, de Pleiaden, werd Castor gesplitst en M35 in Tweelingen gevonden (chapeau!). Rond 22.00 kwam de maan op en werd door de bomen heen gekeken. De kraters maakten diepe indruk, net als de rest van de avond! Erg leuk. Na een half uur opruimen nog even napraten met een kopje thee. Iedereen was erg enthousiast en dat is erg leuk om mee te krijgen.
Hieronder nog de mensen in actie met de maan!

Op 20 januari 2019 (de avond voor de maansverduistering) gingen Dorien, Wouter, Angela en Henk Sterren met mij kijken op lokatie (in hun achtertuin). Een plotselinge wolkenband leek roet in het eten te gooien, maar gelukkig prikte de volle maan daar prima doorheen. De maan bleek ook een geweldig object om het sterrenkijken eens goed te oefenen. Na drie kwartier loste de bewolking gelukkig op en konden we ook de Pleiaden en de Orionnevel bewonderen en gingen we nog even de sterrenbeelden langs, voordat de tenen te koud werden en we naar binnen gingen voor een kop thee en koffie met een koek.

Een mooie uitspraak van Wouter was "hoeveel meer er al te zien is met een verrekijker" en toen waren we nog niet eens met de telescopen begonnen! Al met al een erge leuke eerste keer van Sterren kijken op lokatie.

Leuk extraatje was dat fotograaf Jörgen Caris aanwezig was om voor Trouw enkele foto's te maken. Hieronder een "statieportret". De foto laat mooi zien dat het een leuke avond was, maar dat het uiteindelijk echt koukleumen geblazen was!

Sterren kijken in de stad

Op 18 maart 2019 kwamen broer en zus Dusjko en Malinka langs om zelf sterren te kijken. Malinka had het als verjaardagskado aan Dusjko gegeven. Na een kop koffie en een introductie tot wat een telescoop is, hoe je daarmee omgaat en hoe je een vantevoren objecten uitzoekt om naar te kijken, gingen we met de Newton en de Maksutov aan de slag.

Na het balanceren en uitrichten van de zoeker op de Maan (daar kwamen de eerste enthousiaste opmerkingen al) bekeken we eerst de Pleiaden. Het duurde even voordat het beeld in de kijker (op z'n kop) werd herkend, maar daarna kwam de verwondering over hoeveel meer sterren er waren te zien. Vervolgens gingen we met steeds hogere vergroting naar Castor kijken, totdat we bij 250 keer in de Newton overduidelijk zagen dat de heldere ster uit twee sterren bestaat.

We eindigden met de maan. Eerst in de Newton een breed veld. Daarna had ik als verrassing de binoviewer op de Maksutov gezet, met twee nieuwe 15mm oculairen. We eindigden nog met de 1.6X Barlow erbij en zweefden zo 2000 km van het oppervlak van de maan. Volgens mij een absolute knaller om de avond mee af te sluiten. Ze waren erg blij dat ze langsgekomen waren!

Op 26 februari 2019 kwam de familie Lazaridis met een vriend langs om het sterrenkijken in Leidsche Rijn te ervaren. Het was een drukke boel met z'n 6-en, maar uiteindelijk geslaagd. We hebben de Orionnevel aangedaan, de Pleiaden en daarna heb ik laten zien dat sommige sterren misschien simpel lijken, maar dat als we maar hard genoeg ons best doen, ze vaak met meerdere vrienden blijken te zijn. Zo hebben we Castor in Tweelingen gesplitst. De felle ster blijkt bij 100X vergroting uit twee felle sterren te bestaan en iets verderop staat nog een zwakke buurman. Dit zijn interessante sterren, want die voelen elkaar in de ruimte ook echt en draaien door de zwaartekracht een complexe dans met elkaar.

Wat vooral ook bij is gebleven, is hoeveel sterren je ineens meer ziet als je met een verrekijker of telescoop kijkt en ook hoe snel een ster eigenlijk uit beeld draait als je niet volgt.

Op 15 februari 2019 kwam de familie Vleerlaag bij Sterren kijken in de stad langs. Opa, de ouders en twee kinderen lieten zich nog eens voorlichten over de sterren, want de kinderen waren al bij de JWG geweest. Kevin had zijn kijker mee, want het lukte toch niet zo goed om hiermee om te gaan. Buiten bleek Kevin erg veel lol te hebben met de grote verrekijker. Daarvoor heb ik hem wel even comfortabel geïnstalleerd, zoals op de foto te zien. De mensen gingen moe maar voldaan weer naar huis, zeker nog enthousiaster geworden om dieper in de sterren te duiken.

Op 14 februari 2019 kwamen Chiat, Geert Jan en Willem langs om Sterren kijken in de stad te ervaren. Het was een avond vol gedachtewisselingen over de geboorte van sterren en de dood van sterren, planeten en de vorming van de maan. De maan zelf was een prachtig object die avond en is uitgebreid geobserveerd, net als de Orion en nevel, de Pleiaden en de grote beer. Ook het verhaal van Cassiopeia, Perseus en Andromeda passeerde de revue. Een geslaagde avond!

Op 9 januari 2019 waren Gart en Jost de eerste officiële gasten bij Sterren kijken in de stad om zelf met sterrenkijken aan de slag te gaan. Daarnaast wilden ze meer informatie over telescopen en de aanschaf daarvan.

Na een kop thee en warme chocolademelk met een stuk appelkruimelvlaai, kwam de introductie over verschillende soorten statieven, kijkers en oculairen. De vragen kwamen al snel los. We besloten dat een poging de Pleiaden verder te bestuderen, gevolgd door de Orionnevel een mooi resultaat zou zijn voor het observeren die avond.

Buitengekomen, bleek de hoge bewolking (de befaamde witte melk) echter hardnekkig. Gelukkig moesten de kijkers nog gebalanceerd en de zoekers uitgelijnd. Dat kostte toch nog zoveel tijd (:-D) dat de bewolking langzaam aan verdween. Vanaf een uur of half tien konden ze dan eindelijk de gekozen objecten beter en beter bekijken - met verrekijkers en telescopen. Naast de Pleiaden en de Orionnevel, zijn we ook nog even bij Sigma Orionis langsgegaan, zodat ze in één sessie een sterrenhoop, nevel en dubbelstersysteem te zien kregen.

Beide broers waren enthousiast en wellicht dat er nog een vervolg in zit om de planeten eens wat beter te bekijken. Maar dan zullen we nog wel even moeten wachten!

Astrofotografie in de stad

Op 3 februari was het voor het eerst in 2 weken weer een keer echt een paar uur helder. Dat gaf voor de eerste keer de mogelijkheid de montering met drift-alignment precies af te stellen om de aardrotatie te compenseren. Dat werkte heel goed; foto's van meer dan een minuut integratietijd behoorde tot de mogelijkheden.

Gerard kwam terug voor een tweede sessie om eindelijk de Orion nevel eens vast te leggen. Ik denk dat het een goede les in geduld was. Behalve de spannende foto's, moeten namelijk ook darks  geschoten worden en bias frames. En omdat het statief zo staat afgesteld, moet iedere beweging uiterst voorzichtig gedaan worden, want de minste beweging van het statief betekent einde lange integratietijden.

Na de sessie van Gerard wisselden we van camera, zodat ik zelf ook nog wat tijd aan de nevel kon toevoegen. Het resultaat staat in de foto-gallerij.

Hieronder zie je een foto van het werken aan de opstelling nadat de montering was afgesteld. Uiterst voorzichtig dus!

Met enige hulp om de foto's op de juiste manier gecombineerd te krijgen, heeft Gerard uiteindelijk het resultaat hieronder gemaakt. Het was een grote wens van hem de Orionnevel een keer vast te leggen en hij is erg blij met het resultaat.

 

Waar 's ochtends de regen nog uit de hemel viel, was er 17 december 2018 een korte periode van vrij helder weer. Gerard kwam daarom zijn astrofotografie sessie afmaken. Het is hem gelukt om wat leuke maanfoto's te maken en een klein half uur licht te verzamelen van de Pleiaden. Hij gaat er zelf mee aan de slag. Uiteindelijke resultaten komen snel hier online.

Hij was in ieder geval erg enthouasiast. Wellicht komt hij in Januari nog eens langs om de Orion nevel vast te leggen!

Hieronder een van zijn maanfoto's.

Op 10 December 2018 was Gerard de eerste die Sterren kijken in de stad kwam ervaren. Hij wilde graag iets met astrofotografie doen. Gerard wist al veel van fotografie, dus konden we vrij snel de diepte in.

Ondanks dat het regende op het moment dat we naar buiten wilden gaan, vond hij het al erg leuk. Vooral om de kijkers te leren gebruiken. Bovendien was de koffie en de koek lekker!

Gerard houdt een uur fotografie tegoed.